Dijital ödeme sistemlerinin kısa tarihi​


Dijital ödeme sistemleri her an hayatı kolaylaştıran inovatif çözümlerle gelişiyor. Öyle ki yeni teknolojilerin ve deneyimlerin hızına yetişmek hayli güç. Yaklaşık 60 yılda bu kadar büyük bir hızla gelişen ve değişen dijital ödeme sistemlerinin tarihine hızlıca bir göz gezdirmekte fayda var. İşte dijital ödeme sistemlerinin kısa tarihçesi…

1950'ler ve öncesi

1920'de ilk kez  ABD'de “kredi kartı" terimi kullanıldı. Ancak bu kartlar elbette bugün bildiğimiz kredi kartlarından farklılardı. 1950'lere kadar gerçek bir kredi kartı kullanımı söz konusu olmadı. Yalnızca bazı petrol şirketleri, oteller ve restoranlar kendi şubelerinde kullanılabilen ödeme kartları hazırlamışlardı. 1950'lerin sonlarına doğru ise American Express dünya çapında bir kredi kartı ağı oluşturdu. Böylece tüketiciler gerçek anlamda ilk kez yaygın olarak dijital ödemeleri tecrübe etmeye başladılar...

1960'lar

İngiltere'de ilk kez ATM'ler ortaya çıktı. Barclays Bank'in yerleştirdiği makineler, yalnızca para çekmeye yarayan makinelerdi. 1966'da ABD'de ilk kez debit kartların kullanıma başlaması nakit ve çek kullanımına dijital bir alternatif getirmiş oldu.

1970'ler

Günümüzde de kredi kartlarında ve daha birçok alanda kullanılan çiplerin patenti 1970'lerin başında alındı. Bu dönemde debit kartlar tüm dünyaya yayılırken, ilk POS makineleri de üretilmiş oldu. Bu sayede dijital ödeme kabul etmek de kolaylaşmaya başladı.

1980'ler

Kredi kartlarında sahteciliğin önüne geçmek için hologram teknolojisi 1980'lerde kullanılmaya başlandı. Çiplerin kullanımı tüm dünyaya yayıldı. Hatta çiplerin çok fonksiyonlu bir “süper çip" (Super Smart Card) versiyonu bile üretildi. İlk online alışveriş, kumanda ile televizyondan alışveriş yapan Jane Snowball tarafından gerçekleştirildi. ATM'ler tüm dünyaya yayıldı.

O dönemlerde kredi kartı ile yapılan ödemeler ayın sonunda bankaya ödeniyordu. Amerikan Express ise ilk kez 1987'de ödemenin zamana yayıldığı bir iş modeli getirerek tüketicilerin kartlarından gerçek anlamda kredi kullanmalarının önünü açmış oldu.

1980'ler aynı zamanda online bankacılığın da ilk temellerinin atıldığı dönem oldu.

1990'lar

İlk mobil ödeme Finlandiya'daki 2 Coca Cola otomatında gerçekleşti. SMS ile ücreti ödenen kola, bu makinelerden temin edilebiliyordu. PayPal, avuç içi bilgisayarlarda kullanılmak üzere kablosuz bir mobil ödeme sistemi olarak ortaya çıktı. Daha sonra eBay tarafından satın alınarak dünyanın ilk yaygın dijital ödeme sistemlerinden biri haline geldi.

1990'lar ayrıca debit kart kullanımın çek kullanımını geride bırakması, dijital ödemenin küresel çapta yaygınlaşması anlamında önemli bir dönem olarak kabul ediliyor.

2000'ler

2000'ler dijital ödeme sistemlerinin bugünkü gelişmiş versiyonlarına hazırlanan temele ev sahipliği yapan yıllar. Öncelikle İngiltere'de chip-and-pin kartlar ortaya çıktı. Mikroçiplere yüklenen şifreyi kullanarak işlem yapma imkanı, günümüzde de kredi kartı güvenliğini sağlamaya yarayan en önemli adımlardan biri.

2000'lerde aynı zamanda ilk dijital para birimi olarak kabul edilen ve bu anlamda devrim niteliğinde olan Bitcoin'le ile tanıştık. O zamandan bu yana cryptocurrency olarak da bilinen bu dijital para birimleri yaygınlaşmaya ve değer kazanmaya devam ediyor.

2010'lar ve günümüz

Starbucks dünyadaki tüm şubelerinde, yanında nakit taşımak istemeyen müşterilerine mobil ödeme imkanı sundu. Temassız ödeme sistemleri ortaya çıktı. Bu ödeme şeklinin limiti günden güne artırılıyor ya da kart kullanıcı tarafından belirlenebiliyor. Bugün tüm dünyada kullanılan Apple Pay, Google Wallet (Android Pay), MasterPass, Visa Checkout gibi e-cüzdanlar yine yakın geçmişte ortaya çıkanlar arasında. Günümüzde ise tüm dünya mobil ödeme sistemlerine odaklanmış durumda.

Son olarak Amazon, Amazon Go ismiyle kasası olmayan marketleri hizmete sundu. Bu şekilde marketlerden alışveriş yapılıp çıkılıyor ve ödemeler mobil yollarla sağlanıyor.

2012'de ise yüzde yüz Türk sermayesi ile dijital cüzdan ve sanal POS altyapısı sunan ilk Türk firması olan iPara kuruldu. 2013 yılında Multinet'in bünyesine girmesiyle birlikte daha da güçlenen iPara hakkında daha fazla bilgi almak ve size neler sağlayabileceğini öğrenmek için bizimle iletişime geçmeniz yeterli…